Jaarverslag 2017

Licence to operate

Alleen met steun vanuit de maatschappij en een constructieve samenwerking met overheden heeft Eindhoven Airport een perspectief om zichzelf verder te ontwikkelen en haar ambities te verwezenlijken. De veiligheid en beveiliging van mensen en middelen op de luchthaven is het fundament onder onze operationele activiteiten.

Belang voor Brainport Eindhoven

In verbinding met onze omgeving

Brainport Eindhoven willen we via onze luchthaven toegankelijk maken en verbinden met economische en toeristische centra in Europa en daarbuiten. We zijn ons ervan bewust dat we alleen in verbinding en goed overleg met onze omgeving draagvlak voor die groeiambitie kunnen krijgen. We voelen ons verantwoordelijk voor het scherp bewaken van het evenwicht tussen internationale connectiviteit aan de ene kant en leefbaarheid en duurzaamheid aan de andere kant. Onze publieke en maatschappelijke rol nemen we zeer serieus, we hebben oog voor de wereld om ons heen en we zetten ons graag actief in voor de maatschappij. Deze maatschappelijke betrokkenheid en verantwoordelijkheid is volledig geïntegreerd in onze bedrijfsvoering. Eindhoven Airport laat haar rol in de omgeving blijken onder andere goede doelen, projecten en instellingen te sponsoren en regionale activiteiten te ondersteunen – zoals PSV, Dutch Design Week, Muziekgebouw Frits Philips Eindhoven, Rode Kruis gala, BrabantNacht, Summa Collega en Brabant Sport.

Inkomende passagiers zoals de zakelijke reiziger of de vakantieganger spenderen tijd en geld in de regio. Dat is goed voor de regionale economie en de gastvrijheidsindustrie. Vandaar dat we ook veelvuldig samenwerken met bijvoorbeeld VisitBrabant en Eindhoven365.

Werkgelegenheid

Eindhoven Airport is uitgegroeid tot een van de grootste regionale werkverschaffers, met in 2019 naar verwachting tweeduizend directe arbeidsplaatsen. In aanvulling hierop zijn er nog veel meer indirecte arbeidsplaatsen. Lees hierover in het hoofdstuk 'Duurzame luchthaven'.

Leefbaarheidsfonds

We dragen actief bij aan de regio als aantrekkelijk woon- en werkgebied. Eindhoven Airport wil een betrokken en betrouwbare buur zijn. In dialoog met onze stakeholders investeren we in innovatieve en duurzame initiatieven die ten goede komen aan de leefbaarheid en ontwikkeling van de regio.

In 2017 heeft Eindhoven Airport een voortrekkersrol vervuld bij de oprichting van de Stichting Leefbaarheid Luchthaven Eindhoven. Deze stichting is in het leven geroepen ten behoeve van milieugerelateerde activiteiten. De initiatiefnemers zijn het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de provincie Noord-Brabant, de gemeente Eindhoven en Eindhoven Airport. Het bestuur van de stichting heeft een onafhankelijk voorzitter. De stichting beschikt over een startvermogen van ongeveer 880.000 euro tot en met 2019: het leefbaarheidsfonds. Eindhoven Airport heeft hieraan een bijdrage geleverd van 200.000 euro. De overige bijdragen komen van de gemeente Eindhoven, de provincie Noord-Brabant en het Rijk. Het geld is bestemd voor projecten die de leefbaarheid in de omgeving verbeteren. Het leefbaarheidsfonds is ondergebracht in een autonome stichting met een eigen verantwoordelijkheid waardoor er in dit jaarverslag geen verdere toelichting op wordt gegeven.

Duurzame luchthaven

Eindhoven Airport opereert in een complexe context. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is onze licence to operate. We zijn ons ervan bewust dat de ontwikkeling van de luchthaven alleen mogelijk is als er een balans is met de omgeving: duurzaamheid, leefbaarheid en internationale connectiviteit zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Eindhoven Airport voelt zich verantwoordelijk voor en is aanspreekbaar op haar deel van deze maatschappelijke opgave. We zijn voortdurend in dialoog met onze stakeholders om te onderzoeken of de balans tussen internationale connectiviteit, leefbaarheid en duurzaamheid behouden blijft.

Eindhoven Airport neemt zelf initiatieven om nieuwe eigentijdse ambities te formuleren op het gebied van duurzaamheid en leefbaarheid en behoort tot de leidende duurzame luchthavens van Europa. We beschikken over het hoogste Airport Carbon Accreditation level (level 3+ Neutrality). Eindhoven Airport heeft samen met andere luchthavens over de hele wereld afgesproken gezamenlijk op te trekken om nog duurzamer te worden. Dit is in 2016 bekrachtigd door de ondertekening van de ‘Airports Sustainability Declaration'.

In 2017 hebben we vijf thema's benoemd om op strategische wijze invulling te geven aan onze maatschappelijke opgave:

Klimaatvriendelijke luchthaven

We verminderen de CO2-uitstoot op onze luchthaven door ‘zero emissions’ − met opwekking van eigen energie en hergebruik in plaats van neutraliteit door compensatie. Eindhoven Airport behaalt al sinds 2012 jaarlijks het hoogste accreditatieniveau van de ACI-index voor klimaatneutrale luchthavens.

Eindhoven Airport heeft in 2017 samen met Schiphol Group een Europese aanbesteding doorlopen voor een nieuw energiecontract vanaf 2018. Hierbij is ingezet op 100 procent groene elektriciteit en de realisatie van additionele capaciteit uit hernieuwbare bronnen. Dit heeft geleid tot een overeenkomst met energieleverancier Eneco, die nieuwe windmolens zal gaan bouwen voor de levering van elektriciteit aan Schiphol Group en Eindhoven Airport. In 2017 is eveneens in samenwerking met Schiphol de Europese aanbesteding gestart voor de levering van gas uit 100 procent hernieuwbare bronnen vanaf 2019.

Circulaire economie

Om de levensloop van materialen te verlengen, schakelt Eindhoven Airport zoveel mogelijk over op circulair gebruik. We gaan bewust om met grondstoffen en materialen ten behoeve van de waardecreatie op lange termijn. Onze BREEAM-ambities sluiten aan op dit thema. Eindhoven Airport heeft de doelstelling om in 2020 ten minste 30 procent van het afval te scheiden. In 2017 bedroeg het percentage gescheiden afval 24 procent, meer dan in 2016 (18 procent). Dit komt mede door een verbetering in de afvalfaciliteiten op het terrein van Eindhoven Airport.

In 2017 heeft Eindhoven Airport samen met Vanderlande Industries het project Closing the Loop afgerond: een gedeelte van de materialen van de oude bagageband wordt hergebruikt bij andere projecten; de nieuwe bagageband bestaat uit 100 procent recyclebaar materiaal.

Omgeving en leefbaarheid

Met het oog op het verbeteren van de leefbaarheid in de directe omgeving van de luchthaven, heeft de focus van Eindhoven Airport de afgelopen jaren vooral gelegen op het beperken van hinder als gevolg van vliegtuiglawaai en het vergroten van de transparantie over het vliegverkeer (onder meer via www.samenopdehoogte.nl). Hier blijven we actief op inzetten. Hinderbeperking is geen eenmalig project maar een thema dat onze voortdurende aandacht heeft. We zijn ons ervan bewust dat hinder als gevolg van vliegtuiggeluid niet is te voorkomen. Mede aan de hand van informatie- en voorlichtingsbijeenkomsten alsook bezoeken aan en gesprekken met omwonenden en belangengroeperingen proberen we te komen tot optimalisatie van het gebruik van de luchthaveninfrastructuur en de vliegroutes.

In 2017 is Eindhoven Airport nauw betrokken geweest bij de evaluatie van route 1b, de uitvliegroute naar het zuidwesten. Vooral de inwoners van Wintelre hebben veel overlast ervaren van het vliegverkeer. Eindhoven Airport zet zich samen met Vliegbasis Eindhoven in om te zorgen dat de afspraken die zijn gemaakt om de hinder op deze en andere locaties te verminderen, ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Ook is in 2017 het Leefbaarheidsfonds opgericht ter bevordering van het leefklimaat in de omgeving van de luchthaven. Lees meer hierover in het hoofdstuk 'Belang voor Brainport Eindhoven'.

Eindhoven Airport bouwt letterlijk en figuurlijk aan haar eigen toekomst. Dat willen we ook voor anderen doen. We vinden het belangrijk om waar mogelijk bij te dragen aan de samenleving. Daarom zijn in 2016 twee ideeën uitgewerkt, één met een lokaal en één met een internationaal karakter. Mede dankzij sponsoren hebben we deze projecten in 2017 uitgevoerd. In maart hebben zestien collega’s hun handen uit de mouwen gestoken bij de bouw van een nieuw dierenverblijf voor De Sprinkhaan in Oirschot, een vakantieverblijf voor kinderen met een beperking. In november is een groep van vijftien medewerkers naar Cambodja afgereisd om huizen te helpen bouwen. Dit was een samenwerking met Habitat for Humanity, die bouwreizen organiseert naar minder ontwikkelde landen.

We willen de participatie van de omgeving op een innovatieve manier vormgeven. In 2018 gaan we een brede enquête uitzetten onder diverse stakeholdergroepen. De thema's rond de luchthaven die voor hen belangrijk zijn, brengen we in beeld (zie ook de materialiteitsmatrix in het hoofdstuk 'Onze stakeholders') . De uitkomsten kunnen een rol spelen in de maatschappelijke discussie over de verdere ontwikkeling van de luchthaven na 2019. Op langere termijn verankeren we een innovatieve vorm van stakeholderparticipatie in de interactie tussen de luchthaven en haar leefomgeving.

Milieuruimte

Eindhoven Airport mag in de periode tot 2020 groeien binnen de in het luchthavenbesluit Eindhoven voor civiel medegebruik vastgelegde geluidsruimte van 10,3 km2 van de 35-Ke geluidszone. Wel gelden hiervoor voorwaarden gesteld aan de openstellingstijden en het aantal vliegtuigbewegingen per jaar. In 2017 is Eindhoven Airport met 36.470 vliegbewegingen binnen de grenzen van de vergunning gebleven.

Duurzame werkgelegenheid

Eindhoven Airport draagt bij aan het vestigingsklimaat en is cruciaal voor de ontwikkeling van de Brainportregio. De luchthaven is met 1.500 directe arbeidsplaatsen uitgegroeid tot een van de grootste regionale werkverschaffers. We ontwikkelen de luchthaven op gezonde economische wijze door een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en voldoende aanbod van gemotiveerde mensen met diverse achtergronden. We kiezen ervoor om waar mogelijk 'social return' toe te passen als gunningcriterium om meer werkgelegenheid te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

We investeren in gezondheid, scholing en betrokkenheid van medewerkers. Duurzame inzetbaarheid is een van onze uitgangspunten. In samenwerking met de gemeente Eindhoven, Viggo Eindhoven Airport B.V. en het Summa College zijn we in 2017 begonnen met het Werkgelegenheidsplan Eindhoven Airport, een project van 040Werkt. Het doel is kansen te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en studenten direct te laten kennismaken met de luchthaven.

Ketenverantwoordelijkheid

Ook in de inkoopprocessen van Eindhoven Airport is maatschappelijk verantwoord ondernemen een belangrijk criterium. We verwachten van onze leveranciers dat ze ondernemen met respect voor de belangen van mens, milieu en omgeving. En dat ze aantoon­bare inspanningen leveren om sociale winst en milieuwinst te boeken. In het inkoopbeleid dat in 2017 is vastgesteld, zijn de kaders en regels opgenomen voor de inkoopactiviteiten. Specifieke afspraken zijn opgenomen in de onderliggende con­tracten.

Het is cruciaal dat partners in de keten elkaar scherp houden. Maatschappelijk verantwoord ondernemen gedijt bij een kritische, constructieve dialoog. Eindhoven Airport gaat die dialoog actief aan en haalt inspiratie uit concrete plannen, initiatieven en innovaties van haar leveranciers op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Onze maatschappelijke thema’s (klimaatvriendelijke luchthaven, circulaire economie, omgeving en leefbaarheid, duurzame werkgelegenheid en ketenverantwoordelijkheid) hebben we dan ook opgenomen in de nieuwe leverancierscode die we in 2017 hebben uitgebracht.

Beveiliging & veiligheid

Beveiliging

Beveiliging vormt een belangrijk fundament onder onze activiteiten. Het dreigingsniveau voor Nederland is in 2017 gehandhaafd op 'substantieel'. We zijn alert op ontwikkelingen in binnen- en buitenland en specifiek op onze luchthaven. In navolging van Schiphol is door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en veiligheid (NCTV) op Eindhoven Airport een kwetsbaarhedenanalyse uitgevoerd op het landzijdige gedeelte van de luchthaven. Deze analyse geeft met name input voor toekomstige projecten.

Capaciteit beveiliging

In 2017 is de capaciteit van het securityfilter en daaraan ondersteunende ruimtes uitgebreid. Het beveiligingspersoneel van G4S is aanvullend getraind om te voldoen aan de beveiligingseisen voor de nieuwe bestemming Tel Aviv.

De krapper wordende arbeidsmarkt in combinatie met de snelle groei van de luchthaven, is punt van aandacht voor alle partijen op de luchthaven. Als luchthaven hebben we hierover op diverse niveaus constructief overleg met onze partners. We zijn dan ook verheugd dat er in 2017 extra middelen zijn toegezegd voor de Koninklijke Marechaussee, een belangrijke voorwaarde voor de uitvoering van de vele taken die zij uitvoeren op de luchthaven.

Veiligheid luchtzijde

Om de veiligheid van de luchthaven continu te verbeteren, stellen we jaarlijks samen met Vliegbasis Eindhoven veiligheidsdoelstellingen vast. Ondanks de toename van het aantal vluchten is het aantal runway incursions (gebeurtenissen waarbij vliegtuigen of andere voertuigen op een start- of landingsbaan rijden terwijl dat niet is gewenst of toegestaan) zowel absoluut als relatief gedaald. Het aantal vogelaanvaringen daalde relatief. Op Eindhoven Airport gaan we de aanwezigheid van vogels bij de banen op diverse manieren tegen: door verjaging en afvanging, maar ook met preventieve maatregelen. Zo verschralen we het landingsterrein en verwijderen we zwerfafval. Van de vier veiligheidsdoelstellingen hebben we er in 2017 één niet gehaald (zie tabel). De doelstelling ‘aantal Pushback afwijkingen’ bleek vanwege een rekenfout te ambitieus. Als we dit corrigeren, is het aantal voorvallen absoluut gezien met 42 procent afgenomen.

Het jaar 2017 bleef gelukkig zonder civiele luchtvaartongevallen en/of grondincidenten. Wel is er een aanrijding geweest op het platform met een voertuig, waarbij een medewerker van afhandelaar Viggo ernstig blijvend letsel heeft opgelopen; dit onderstreept het belang van permanente aandacht voor veiligheid, ook op het platform.

Op 31 januari 2017 heeft de Inspectie Leefomgeving en Transport (IL&T) op grond van de RVGLT (Regeling Veilig Gebruik Luchthavens en andere Terreinen) het Veiligheidscertificaat toegekend aan Eindhoven Airport. Het toezicht hierop is tussen IL&T en de Militaire Luchtvaartautoriteit (MLA) geformaliseerd door middel van een convenant.

De European Aviation Safety Agency (EASA, het EU-agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart) helpt Europese wetten en regels voor een veilige luchtvaart te ontwikkelen. De EASA heeft van de Europese Commissie de opdracht gekregen om het veiligheidsniveau (safety) van de Europese burgerluchtvaart op een eenduidig hoog niveau te brengen. De Nederlandse luchthavens zijn dan ook in transitie van de RVGLT- naar de EASA-eisen. Voor Eindhoven Airport heeft het bevoegd gezag vanwege het burgermedegebruik nog geen overgangsdatum bepaald, maar de verwachting is dat ook Eindhoven Airport op termijn geheel of gedeeltelijk zal overgaan op de EASA-eisen.

Veiligheidsdoelstelling 2017

Per 1.000 vliegbewegingen

Target 2017

Score 2017

Score 2016

Aantal Vogelaanvaringen

0,65

0,50 (absoluut: 25)

0,54 (absoluut: 24)

Aantal Runway incursions

0,20

0,04 (absoluut: 2)

0,09 (absoluut: 4)

Aantal Pushback afwijkingen*

1,08

1,61

nvt

ATC related go-arounds

0,13

0,08

nvt

Cijfers in de tabel betreffen de totale cijfers van Luchthaven Eindhoven (dus civiel en militair) m.u.v. *: deze zijn per vertrek civiel

Financiële soliditeit

Eindhoven Airport voert een solide financieel beleid gericht op waardecreatie voor de lange termijn. Onze financiering betrekken we zelfstandig, om de noodzakelijke investeringen te bekostigen. Uitgangspunt is dat we economische waarde creëren voor onze aandeelhouders en dat financiële stakeholders van Eindhoven Airport erop vertrouwen dat we investeringsrisico’s kunnen dragen.

Solvabiliteit

Eindhoven Airport heeft een gezond percentage eigen vermogen, gezien de middellangetermijnplanning. In 2015 is een kredietfaciliteit afgesloten om de cashflow- en investeringsplannen tot 2020 te faciliteren. Eindhoven Airport is gefinancierd met een vijfjaars bancaire lening met eenzelfde looptijd als het vergunde aantal vliegtuigbewegingen – tot 2020. In 2017 is Eindhoven Airport ruim binnen de afgesproken convenanten gebleven.

Omzetgroei

In totaal is de omzet van Eindhoven Airport in 2017 met 18 procent gestegen tot € 62,4 miljoen (2016: € 53,1 miljoen).

De omzet op havengelden is gestegen door een toename van het aantal bestemmingen, hogere passagiersaantallen, betere bezetting per vliegtuigbeweging en toenemende inzet van grotere vliegtuigtypen.

Daarnaast is de totale omzet toegenomen doordat de omzet op parkeren, concessies en hotel mee ontwikkelde met de passagiersgroei. In de periode mei tot en met december 2017 is er sprake geweest van gederfde parkeeromzet en gederfde concessie-inkomsten als gevolg van het instorten van het multi-purposegebouw. Er is een veiligheidszone ingericht en een deel van het voorterrein was niet beschikbaar.

De overige omzet uit bijvoorbeeld media en de omzet die wordt gegenereerd door de verhuur van gebouwen en terreinen is relatief stabiel gebleven ten opzichte van 2016.

De omzet van het hotel bedroeg in 2017 € 3,4 miljoen. De omzetgroei was opnieuw hoger dan een jaar eerder. Zowel het aantal overnachtingen van binnenlandse en buitenlandse toeristen als het aantal zakelijke overnachtingen nam toe. De bezettingsgraad van het hotel steeg naar 71 procent in 2017 (2016: 65% procent). De kamerprijs ligt in lijn met het landelijk gemiddelde. Voor 2018 wordt een verdere toename van de bezetting verwacht, met een lichte stijging van de kamerprijzen.

(in EUR 1.000)

2017

2016

Delta

%

Havengelden

37.937

31.590

6.347

20%

Autoparkeren

12.781

11.427

1.354

12%

Concessies

6.652

5.661

991

18%

Hotel (inclusief verhuur gebouwen en terreinen)

4.324

3.758

566

15%

Overige omzet

723

673

50

7%

Totaal

62.417

53.109

9.308

18%

Rendement

Eindhoven Airport werkt zo kostenefficiënt mogelijk, met behoud van kwaliteit voor onze passagiers en luchtvaartmaatschappijen. Daarnaast is ons doel een hoger resultaat te genereren met niet-luchthavengerelateerde activiteiten als parkeren, concessies, exploitatie van het hotel en de verhuur van vastgoed.

De bedrijfslasten stegen met 19 procent (€ 7,3 miljoen) die voor een deel worden verklaard door passagiersvolume-afhankelijke uitbestedingskosten. Daarnaast zijn de externe kosten gestegen (extern personeel, commercie, advies) en namen de afschrijvingslasten toe door de hogere investeringen.

Als gevolg van de gebeurtenissen rond het multi-purposegebouw heeft Eindhoven Airport extra beveiliging en verkeersbeleiding moeten inhuren voor de periode mei tot en met december 2017 om de bereikbaarheid van en naar de luchthaven zo optimaal mogelijk in te richten. De combinatie van gederfde parkeeromzet en extra kosten voor noodvoorzieningen en bereikbaarheid heeft het resultaat aanzienlijk beïnvloed.

Desondanks heeft het resultaat zich in 2017 gunstig ontwikkeld. Na belasting bedraagt het resultaat € 12,0 miljoen (2016: € 10,6 miljoen), een stijging van 13 procent.

Verwachtingen 2018

Voor 2018 verwacht Eindhoven Airport een groei van 8 procent in omzet en resultaat, in lijn met de ontwikkeling van het toegestane aantal vliegtuigbewegingen uit de medegebruikvergunning. Eindhoven Airport blijft de focus houden op kostenbeperking en schaalvoordelen met behoud van eenzelfde kwaliteitsniveau.

Op 4 december 2017 hebben BAM en Eindhoven Airport overeenstemming bereikt over sloop en nieuwbouw van het multi-purposegebouw. BAM zal het gebouw slopen en herbouwen; we gaan uit van een oplevering per juni 2019. We houden rekening met de continuering van voorzorgsmaatregelen met extra verkeersbegeleiding in de eerste maanden van 2018.

Om onze groei te faciliteren, een nieuwe P5-parkeergarage te bouwen en de terminal te herinrichten, investeren we in 2018 ongeveer € 20 miljoen. Het medewerkersbestand zal naar verwachting groeien met 6 fte.